مرتضی رمضانی آهودشتی_ساری
رییس راهداری و حمل و نقل جاده ای شهرستان میاندورود
شمال ایران همواره یکی از محبوبترین مقاصد گردشگری کشور بوده و مسیرهای منتهی به این منطقه از پرترددترین جادههای کشور محسوب میشوند. اما متأسفانه، علیرغم اهمیت این محورها در جذب گردشگر و تأثیر مستقیم آنها بر تجربهی سفر، بسیاری از جادههای شمالی از لحاظ زیبایی بصری، ساماندهی محیطی و استانداردهای منظر آرایی در وضعیت مطلوبی قرار ندارند. بیتوجهی به این موضوع، نهتنها بر کیفیت سفر و رضایت گردشگران تأثیر منفی میگذارد، بلکه به کاهش ارزش زیستمحیطی و هویتی این مناطق منجر میشود.
زیباسازی و ساماندهی بصری مسیرهای شمالی کشور، علاوه بر تأثیر مستقیم بر روحیهی مسافران، میتواند در کاهش تنشهای ناشی از رانندگیهای طولانی و افزایش ایمنی جادهها نیز مؤثر باشد. تحقیقات نشان داده است که مسیرهای چشمنواز و آرامشبخش میتوانند از خستگی رانندگان کاسته و میزان تصادفات را کاهش دهند. از سوی دیگر، طراحی مناسب فضاهای کنار جادهای، همچون ایجاد استراحتگاههای استاندارد، استفاده از مبلمان شهری مناسب، نورپردازیهای اصولی و حذف آلودگیهای بصری مانند تابلوهای تبلیغاتی نامنظم و ساختمانهای نیمهکاره، میتواند جلوهای تازه به این مسیرها ببخشد.
متأسفانه در برخی از محورهای شمالی کشور، ساختوسازهای بیرویه، تخریب جنگلها و حریم جادهها، نصب بیرویهی تابلوهای تبلیغاتی و عدم ساماندهی ورودی شهرها، باعث از بین رفتن چشماندازهای طبیعی شده است. در حالی که کشورهای توسعهیافته با اجرای طرحهای جامع منظر آرایی جادهای، ضمن حفظ هویت طبیعی مسیرها، آنها را به بخشی از تجربهی لذتبخش سفر تبدیل کردهاند.
برای بهبود وضعیت منظر جادهای در محورهای شمالی، لازم است که دستگاههای مسئول، از جمله وزارت راه و شهرسازی، سازمان میراث فرهنگی و گردشگری، شهرداریها و شوراهای محلی، در یک برنامهی هماهنگ اقدام کنند. تعیین ضوابط مشخص برای ساختوسازهای کنار جاده، طراحی نماهای سازگار با طبیعت منطقه، کاشت درختان و گلهای بومی در حاشیهی راهها، و همچنین اجرای پروژههای نورپردازی اصولی، از جمله اقداماتی است که میتواند در این زمینه مؤثر باشد.
در نهایت، باید توجه داشت که جادهها فقط مسیرهای عبوری نیستند، بلکه بخشی از تجربهی سفر محسوب میشوند. زیباسازی مسیرهای شمال کشور میتواند نهتنها به بهبود کیفیت سفرهای گردشگران منجر شود، بلکه به توسعهی پایدار گردشگری، افزایش اشتغال محلی و تقویت هویت بصری و فرهنگی این مناطق نیز کمک کند. توجه به این مهم، ضرورتی است که نباید از آن غافل شد.
