به قلم حجت الاسلام منصور کوهی
کسانی که به اصلاح جامعه بشریت می اندیشند ، و برای رفع عوامل بی عدالتی ، ظلم ، فساد و تباهی برنامه ریزی می کنند ، به خوبی می دانند که الگویی کامل و عملی برای همه انسان های دوره غیبت قرآن است ، که می توانند ساختار زندگی فردی و اجتماعی خود را بر اساس آن سامان بخشند و علی رغم ، همه محدودیت ها ، سمت و سوی حرکت اصلاحی خود و جامعه را ، در جهت اصلاحاتِ عصر ظهور حضرت مهدی (ع) قرار دهند .
مهم ترین خصوصیات اصلاحات امام زمان (ع)
با یک نگاهی اجمالی به آیات و روایات عصر حکومت امام زمان (ع) به دو ویژگی اساسی اصلاحات امام زمان (ع) پی می بریم :
اول ، این که اصلاحات و سامان بخشی های حکومتی امام زمان (ع) ، جهانی است .
دوم ، آن که ، اصلاحات امام زمان (ع) ، هیچ گونه تبعیض و برتری نژادی در قوانین آن وجود ندارند.
اصلاحات دینی و اجتماعی
اصلاحات دینی و اجتماعی امام زمان (ع) در راستای تشکیل حکومت واحد جهانی ، بر سه اصل ، استوار است :
۱.رشد عقلی و تکامل علم
یکی از زیباترین مراحل اصلاحات دینی و اجتماعی حکومت امام زمان ، رشد عقلی انسان ها و تکامل علم و دانش است .
انسان در بعد عقلی ، سیری طولانی داشته و زحمات زیادی در این راه ، متحمل شده و دستاوردهایی نیز حاصل نموده است ؛ ولی کوشش انسان در مسیر تکامل و رشد ، بیشتر به بُعد مادی جهان و زندگی انسان ، معطوف بوده و در مسائل ماورای طبیعی ، پیشرفت چندانی نداشته و همچنان مجهولات بی شماری پیش روی وی قرار دارد .
در حقیقت ، شناخت انسان از جهان های ماورای طبیعت ، هنوز بسیار محدود و اندک و رازآلود است و متخصصان رشته های گوناگون علوم بشری ، با این همه پیشرفت ، به دستاوردهای اندک و ناچیز علوم در این زمینه ها اعتراف دارند . از سوی دیگر ، چون هدف از خلقت انسان ، رشد و تکامل علمی و معرفتی اوست ، باید روزی این هدف ، تحقّق یابد .
بدون شک ، این مهم در زمان ظهور مهدی (ع) تحقّق می یابد و بشر به محضر استاد و معلّمی راه پیدا می کند.
امام صادق (ع) در این باره می فرماید : «علم و دانایی ، از ۲۷ حرف تشکیل می شود . تمام آنچه پیامبران تا کنون آورده اند ، دو حرف است و مردم تا کنون بیش از دو حرف را نشناخته اند . آن گاه که مهدی ما قیام می کند ، ۲۵ حرف دیگر را آشکار می کند» .
مهدی (ع) مردم را به دانش های یقینی و درست ، هدایت می کند و شناخت ها و معارف ناب و خالص را برای آنان به ارمغان می آورد .
۲.استقرار عدالت اجتماعی
گسترش عدالت در پهنه گیتی و ریشه سوزی بیداد از سراسر زمین ، در رأس اصلاحات اجتماعی حکومت امام زمان (ع) است .
با برقراری عدالت اجتماعی در سایه اسلام و حاکمیت عدل ، همه مردمِ خسته از ظلم و فقر ، تبعیض و حق کشی ، و استثمار و چپاول ، با هر دین و مذهبی که باشند ، مشتاقانه به حکومت عدل محورِ مهدی ، پناه می آورند و گم شده دیرینه خویش را در آن می یابند .
بنابراین ، اجرای عدالت ، اقدام اصلی و سرلوحه همه برنامه های امام زمان (ع) است ،
امیر المؤمنین (ع) درباره عدالت اجتماعی می فرماید : «اجرای عدالت ، سبب زنده ماندن احکام دین است» .
برای ساختن جامعه ، مهم ترین اصل و شالوده کار ، همان اجرای عدالت اجتماعی و گسترش آن است .
۳.برقراری امنیت اجتماعی
امنیت اجتماعی ، زمینه ساز همه فعالیت های سالم اجتماعی است و شرط لازم برای رشد و تکامل فرد و جامعه محسوب می شود . در جامعه امن ، دیگر بیم و هراس و دلهره و نگرانی در مردم نیست ، کسی از کسی بی دلیل نمی ترسد و هیچ کس (در هر مقام اجتماعی که باشد) نمی تواند به اشخاص پایین دست خویش زور بگوید و در مسیر زندگی و پیشرفت کسی مانع تراشی نماید .
در جامعه امن ، سرمایه داران و متنفّذان بر جامعه تسلّط ندارند و سرنوشت درماندگان یا طبقات پایین اجتماعی ، به دست قدرتمندان و ثروتمندان ، رقم نمی خورد .
در سایه امنیت اجتماعی ، مانعی بر سر راه فعالیت های افراد وجود ندارد ، محصول کار و کوشش افراد ، نصیب خودشان می گردد و ثمره تلاش ها و زحماتشان را بی کم و کاست ، دریافت می کنند .
در عصر حکومت امام زمان (ع) نادرستی و دغلبازی در کار نیست و بازار نامردی ها و نیرنگ بازی ها رونقی ندارد ، همه تلاش ها و فعالیت های مردم در سایه امنیت کامل و بر محور درستی و انسانیت ، استوار است و منتقدان و مخالفان نیز آزادانه سخن می گویند و پاسخ می شنوند و هیچ کس ، دیگری را به تغییر دین ، اجبار و الزام نمی کند .
امنیت اجتماعی پدیده ای است که در پرتو عدالت اجتماعی پدید می آید.
امام زمان (ع) در جامعه عدالت محور خود ، همه معیارها و ضوابط غیر انسانی را کنار می زند و بیم آفرینان و هراس انگیزان را در جوامع بشری نابود می سازد ، اِعمال نفوذها ، سلطه طلبی ها و قانون شکنی ها را نفی می کند و حرکت جامعه و روابط اجتماعی را بر پایه قانون و عدل و احترام به حقوق و ارزش های انسان ، استوار می باشد.











