ناکامی آموزش و پرورش ابتدایی درایران با تله فربهی طرح و برنامه های ناکارآمد!
📃🖊
مهدی جایمند ملکشاه
دانش پژوه فرهنگ
و
اندیشه سیاسی.
…………..🌸
❇️باآغاز سال تحصیلی مدیران ، معلمان ، واولیاء ودانش آموزان ابتدایی با بارش پیاپی بخشنامه هایی از وزارت
مواجه می شوند که باید در دستورکار آنان برای پیگیری و حصول نتیجه در طول سال تحصیلی و سپس ارزیابی عملکرد آنان درپایان سال قرارگیرد.
❇️دراین میان اما باید از سیطره کمیت طرح و برنامه هایی یاد کرد که بدون درک اقتضائات ،شرایط ،امکانات ،تنوع و تفاوت مدارس ،خروجی و نتایجی را
می طلبد که تاحدود زیادی غیرواقع بینانه و ناممکن می نماید.
اکنون شواهد روشنی وجود دارد که
نشان می دهد حجم فربه طرحها و برنامه ها با ناکامی های فراوان و مزمنی روبروست که قطعا باید چاره ای برای آن اندیشید.
❇️طرح و برنامه هایی،همانند:
_طرح جابربن حیان
– طرح مدارس سرآمد
– طرح شهید همت با هدف توانمندسازی معلمان دوره ابتدایی
– طرح شهید محمودوند به منظور کاهش بازماندگان از تحصیل
– طرح درس پژوهی
طرح اقدام پژوهی
– طرح مدرسه خوانا
– طرح شهاب
– طرح کرامت
– طرح تشویقی مدارس ابتدایی
– طرح تثبیت یادگیری
– طرح ( برنامه ) بوم
– طرح پرسش مهر
– طرح مدرسه بدون کیف
– طرح تعالی مدیریت مدرسه
– طرح انس با قرآن
– طرح امین
– طرح مدارس مسجد محور و…
علاوه بر آن باید به این سیاهه طویل
طرح و برنامه های متعدد معاونت پرورشی ،بسیج دانش آموزی و فرهنگیان،انجمن اسلامی دانش آموزان و همچنین به طرح و برنامه هایی اشاره کردکه به موجب موافقتنامه های وزارت آموزش و پرورش با سایر وزارتخانه ها و نهادها در آموزش ابتدایی پیگیری
می شود.
❇️مدیران و کارشناسان حوزه آموزش ابتدایی براین باورند که این طرحها با فربهی تمام عیار خویش تکلیف ما لایطاق بردانش آموزان و معلمان و خانواده های آنان است و مدارس را از کارکردهای حرفه ای خود بازداشته است .
❇️ منتقدین براین نظرند که خروجی این همه طرح های رنگارنگ و بخشنامه با لوازم آن نظیر بودجه و نیروی انسانی و زمان و… نشان می دهد که کارآمدی و اثربخشی این طرحها و برنامه ها با کاستی ها اساسی مواجه است که بدان اشارتی کوتاه خواهیم داشت.
🔴آزمون تیمز ۲۰۲۳ و پرلز ۲۰۲۱ نشان
می دهد، از هر ۱۰ دانش آموز ایرانی ۴ دانش آموز به حداقل سطح یادگیری در خواندن، ریاضی و علوم نیز دست پیدا نکرده اند و عملکردی بسیار ضعیف دارند.
همچنین از هر ۱۰ دانش آموز ۷ نفر به حداقل های یادگیری دست پیدا نمی کنند. سنجش استاندارد و تطبیقی عملکرد تحصیلی دانش آموزان کشور در مجموع حکایت از رشد کمی بدون کیفیت دارد.
❌طبیعی است زمانی که ۷۰ درصد دانش آموزان یک کشور نتایجی پایین تر از نرمال دارند، خود بخودنشانه ای است از کیفیت پایین آموزش به تبع ناکارآمدی طرح و برنامه ها در عموم مدارس کشور !
➕از سوی دیگر باید خاطرنشان ساخت که،« زمان آموزش ابتدایی با احتساب تعطیلی های غیرمترقبه کمتر از ۶۰۰ ساعت در سال است. در حالی که استاندارد این رقم در دنیا ۹۰۰ تا ۱۰۰۰ ساعت است » .علاوه برآن گفته می شود ۶۵ درصد کلاس های دوره ابتدایی به مرز ۴۰ نفر رسیده است .
⁉️واقعیت تلخ ماجرا این است که عوارض این تعطیلی ها و تراکم بالای دانش آموزی دامن « مدارس عادی دولتی » را می گیرد که بیش از ۸۰ درصد جمعیت مدارس کشور را شامل می شود و اینگونه است که نرخ ترک تحصیل و افت تحصیل و بازماندگی از تحصیل و وضعیت بهداشت روان در میان دانش آموزان ایرانی رو به وخامت گذاشته است.
⁉️ تلخکامی دیگر این است که :
آموزش و پرورش کلاس های بدون معلم را با معلم های بازنشسته، روزمزد و تدریس اجباری مدیران و معاونین جبران می کند که تاثیر فراوان آن با نتایج حاصله برکیفیت آموزش پرواضح است.
🔎 شوربختانه باید از روند رو به تزاید آسیبهای اجتماعی دربین دانش آموزان ابتدایی درسالهای اخیرنام برد که قابلیتها و کارکردهای طرح و برنامه های فربه تربیتی و الگوهای پیشگیرانه را درکنار سایر عوامل، با تردیدها و پرسشهای اساسی مواجه ساخته است.
❇️بی گمان درغیبت رفتار حرفهای و مدیریتهای غیرتخصصی وضعیت آموزش و پرورش به ویژه در حوزه ابتدایی و به دور از نظام دانایی از مطلوبیت و کارآمدی و اثربخشی لازم برخوردارانیست و بدیهی است که با تداوم رویکردهایی این چنین ،اوضاع به وخامت بیشتر می گراید.
🌸این اشارات و تنبیهات لزوم بازنگری اساسی در آموزش و پرورش ابتدایی ازمنظر ساختارگرایانه و کنشگرایانه را برای عبور از هزینه ها و هزیمتهای فزونتر و با پیشگامی اهالی شایسته تعلیم و تربیت و عزم راسخ کارگزاران و نخبگان این حوزه ،مورد تاکید قرار می دهد.
مهر۱۴۰۴.
