فیرحی و سازه های اندیشه وی درنوگرایی دینی.
مهدی جایمند ملکشاه.
📃🖊
❇️زنده یاددکتر داود فیرحی درشمار اندیشمندان مسلمانی است که حیاتی ماندگارتر از عمرطبیعی خود داشته و کندوکاوها و پنداشته های او مورد توجه بسیاری از محافل فکری در ایران و جهان اسلام قرارگرفته است .
❇️وی با نگاهی آسیب شناسانه به سنت وساختار اقتدارگرای قدرت دراسلام تاریخی درصدد بود که نشان دهداین خوانش انحصاری وبی بدیل نیست و فقه در ذات خود می تواند واجد ظرفیت های دموکراتیک باشد .
❇️فیرحی تحت تاثیر نظریه های گفتمان و رویکردهای تفسیری و با بهره گیری از روش دیرینه شناسی و تبار شناسی فوکو و هرمنوتیک گادامر برآن است که نشان دهد نوگرایی دینی جز از طریق نقد دانش سنتی مسلمانان و یا نحوه مواجهه آنان با سنت ممکن نخواهد بود که این امر یادآور تجدد در اروپا با پیشتازی ارائه تفسیرهای دینی و سنت مسیحی از سوی جان لاک است.
❇️خوانش دموکراتیک از اسلام سنتی برمبنای فقه سیاسی نیزسنتی نوپا دارد که از عصر مشروطه و در پرتو تلاش مجتهدان مشروطه خواه همچون آخوند خراسانی و نایینی شکل گرفته که البته دلایل وشکل گیری چنین خوانشی را باید در الگوهای درون فقهی و با گفتگوهای ایجابی فقها برای دست یابی به احکام و فتاوای جدید و الگوهای برون فقهی ناشی از تحولات و نیازها نوین و فشارهای اجتماعی و تحولات بین المللی و جهانی با تاثیرات متفاوت و گوناگون جستجوکرد.
❇️ازدیدگاه فیرحی سنتزوفاداری به شریعت با قرائتی دموکراتیک و ضرورت پذیرش آشتی با نهادهای مدرن ،رهایی از وجوه گوناگون تصلب سنت و از جمله اقتدارگرایی مزمن تاریخی و برقراری تلائم و توازنی نظری است که درآن تحدید قدرت و ضرورت پاسخ گویی حاکمان واستقرار نهادهای مدرن به رسمیت شناخته می شود.
❇️نواندیشی دینی با حفظ مرزبندی خود با روشنفکری دینی در برابر دو جریان قراردارد.نخست جریانی که باخوانشی اقتدارگرایانه از دین قدرت را یک سویه و از بالا به پایین می داند که نتیجه آن استبداد دینی است.
❇️دومین جریان مقابل نواندیشی دینی مخالفان سازگاری اسلام و دموکراسی
می باشند که به تنش ذاتی بین دین و دموکراسی باورداشته ، تلاش برای جمع و سازگار کردن آن ها را بیهوده و پوچ میپنداشتند.
🔅فیرحی با عبور از دو دیدگاه متصلب و اقتدارگرایانه و دیدگاه دوم که تلائم و سازش بین دین و دموکراسی را برنمی تابد واجد الگوی دیگری است که برمبنای آن می توان با رهیافتهای تفسیری به سنت اقتدار وانفصال و گسست دوعنصر خاتمه داد و به راه روشنی برای عبور از دشواریهای موجود در جهان اسلام دست یافت.
…………☘🌸☘
